Chân Dung Một Gián Điệp

Tóm tắt & Review (Đánh Giá) tiểu thuyết Chân Dung Một Gián Điệp của tác giả Daniel Silva & Tố Quyên (dịch). Ám ảnh sau lần ngăn chặn bất thành một vụ đánh bom liều chết ở London, Gabriel Allon – điệp viên của Israel – được mời đến Washington, D.C. và bị kéo vào cuộc đối đầu với bộ mặt của tổ chức khủng bố toàn cầu mới. Trung tâm của mối đe dọa này là một giáo sĩ gốc Mỹ ở Yemen có thời làm tay trong cho CIA, một kẻ lừa dối thiên bẩm được Thượng Đế ban cho miệng lưỡi sắc bén, quyến rũ đang âm mưu một cuộc tấn công điên loạn. Gabriel cùng cộng sự của mình đã vạch ra một kế hoạch táo bạo nhằm phá hủy mạng lưới tử thần – từ bên trong, một nước bài đầy mạo hiểm. Để nắm chắc thành công, Gabriel phải khơi lại tro tàn quá khứ dữ dội của mình. Và một người phụ nữ đã chờ sẵn ở đó – là một người thừa kế sống ẩn dật và là tay sưu tầm nghệ thuật, có khả năng đi lại qua ranh giới u ám giữa Hồi giáo và phương Tây. Người phụ nữ ấy là con gái một kẻ thù cũ của Gabriel, và cùng nhau, họ đã làm nên một điệp vụ bất thường và ngoạn mục. *** Daniel Silva, sinh năm 1960, là nhà báo hàng đầu của CNN cho đến năm 1997. Ông đã có nhiều năm làm phóng viên nước ngoài tại Trung Đông, Cairo và Vịnh Ba Tư. Kể từ thành công lớn trên trường quốc tế của tác phẩm “The Unlikely Spy”, ông đã dành toàn bộ tâm sức cho việc viết lách. Tiểu thuyết của ông hiện đã được dịch ra hơn 20 thứ tiếng. Các tác phẩm đã xuất bản tại Việt Nam: Hỏa thần Người Đưa Tin Kẻ Phụng Sự Thầm Lặng Thiên Thần Sa Ngã Cô Gái Người Anh Chân Dung Một Gián Điệp... ***.. “Có những dấu hiệu thông thường làm lộ tẩy những kẻ đánh bom cảm tử. Một cách vô tình, môi có thể thốt ra những lời cầu nguyện cuối cùng. Mắt có thể nhìn đờ đẫn trong phạm vi gần một cây số. Và mặt có thể tái xanh một cách không tự nhiên, chứng tích của việc gỡ bỏ vội vàng một hàm râu nhếch nhác chuẩn bị cho một đặc vụ”. Đoạn này khiến tôi nhớ đến một đoạn thuộc phần đầu trong cuốn trinh thám tôi từng thích nhất của tác giả Lee Child, trong đó ông ấy cũng nêu lên danh sách những đặc điểm nhận dạng của một kẻ đánh bom cảm tử. Nào giờ tôi không thể hiện quá rõ rệt nhưng phải thừa nhận tôi thích truyện trinh thám của cả Lee Child và Daniel Silva. Tôi đặc biệt thích sách của Daniel Silva từ sau khi đọc cuốn “Người đưa tin” và “Hỏa thần”. Khi thấy bộ ba cuốn mới được xuất bản, tôi đã canh me mọi cơ hội để đọc, và đúng như Paulo Coelho đã nói “Khi bạn thật lòng mong muốn điều gì thì cả Vũ Trụ sẽ hợp sức để bạn đạt được điều đó”, rốt cuộc tôi cũng có thể cầm trong tay cả ba quyển mới của Daniel Silva. Mở đầu “Chân dung một gián điệp”, điệp viên Israel kiêm nhà phục chế tranh Gabriel Allon đang cùng người vợ Chiara tản bộ và tìm đến nhà hàng đã đặt chỗ để ăn trưa thì ông phát hiện một thanh niên mang đầy đủ những dấu hiệu của một kẻ đánh bom tự sát. Dù gần như chính thức ‘về hưu’ – tức là không làm việc chính quy cho Tổ chức gián điệp Israel nữa – nhưng Gabriel lập tức bám theo kẻ tình nghi khủng bố, ông sẵn sàng vũ khí để hạ kẻ sát nhân ngõ hầu cứu vô số mạng người vô tội khác. Tuy vậy, giây phút kẻ khủng bố kích hoạt bom, Gabriel bị cảnh sát London cản trở. Cũng trong khoảng thời gian đó, bom đã nổ ở cả Paris và Copenhagen vào những thời điểm được tính toán chính xác và mang tính biểu tượng cao. Chuyện ‘về hưu’ coi như xong, vì nghĩa vụ đối với lương tâm và tấm lòng chân chính của một gián điệp Israel tài giỏi, Gabriel Allon cùng Chiara tham gia vào điệp vụ quan trọng theo mệnh lệnh của Tổ chức. Cùng với các đồng nghiệp – dù đồng ý hoặc không đồng ý làm việc chung thì vẫn phải xem như đồng nghiệp – họ chiêu mộ một nữ tỷ phú trẻ tuổi người Ả Rập để bắt đầu tiến hành một kế hoạch lớn lao, nguy hiểm và ảnh hưởng đến vô vàn sinh mạng trên khắp thế giới. Tôi đã đọc bốn cuốn của Daniel Silva và 14 cuốn của Jeffery Deaver để rút ra rằng hai tác giả này có điểm giống nhau về motip viết truyện, hoặc có thể nói mỗi người có một khuôn mẫu được áp dụng cho hầu hết sách của họ. Bác Deaver viết những câu chuyện dài, áp dụng khoa học kỹ thuật tối tân để phá án; còn Daniel Silva dường như luôn viết về cuộc chiến không hồi kết giữa thành phần khủng bố Hồi giáo cực đoan và những thế lực quyết chống lại chúng. Truyện của Deaver đã bắt đầu khiến tôi chán, thế nhưng tôi vẫn chưa chán truyện của Silva. Bốn cuốn tôi đọc qua là bốn câu chuyện giống nhau nhưng khác nhau, cuốn nào cũng đem đến nhiều rung động và khiến tôi hồi hộp dõi theo từng dòng, không đọc lướt đoạn nào. Cùng là viết về điệp viên nên có lẽ những pha hành động máu lửa trong truyện của Silva sẽ khiến độc giả liên tưởng đến các bộ phim 007, nhưng phía sau những điệp vụ của Tổ chức gián điệp Israel không phải nguyên nhân kinh tế hoặc chính trị mà là lý do thuần chính nghĩa. Trong mỗi cuốn sách của Daniel Silva, tôi luôn tán thưởng khi đọc những lời thoại rất hay trong những đoạn ‘cãi nhau’ về sự sai trái, phi lý của hành động khủng-bố-vì-tôn-giáo. Cuốn “Chân dung một gián điệp” có cốt truyện hay tương đương với “Thiên thần sa ngã” nhưng trong “Thiên thần sa ngã”, tôi đặc biệt yêu thích bài phát biểu của Đức Giáo Hoàng khi ngài nói về khủng bố Hồi giáo. Cứ mỗi khi đọc truyện của Daniel Silva, tôi lại lo lắng cho an nguy của tác giả. Khi dũng cảm viết ra những quyển sách như thế này, có lẽ ông ấy đã chuốc lấy sự căm thù của không ít thành phần đối lập. Đọc đến quyển thứ tư về Gabriel Allon, tôi mới ngẫm nghĩ về sự bất hợp lý khi làm một gián điệp kiêm nhà phục chế tranh, nhưng ‘nhờ’ tác giả dùng kỹ năng viết lách đỉnh cao để xây dựng hình tượng nhân vật nên hai nghề nghiệp này lại rất hợp lý khi áp dụng cho Gabriel Allon. Tuy vậy, tôi vẫn băn khoăn không biết bàn tay cầm cọ liệu có thể cầm súng không.. Do hứng thú với nghề phục chế tranh, tôi đã tìm đọc thêm một số tài liệu và vừa buồn vừa giận phát hiện ra những “pha” phục chế biến tranh / tượng gốc thành thảm họa hoặc thành trò hề, thậm chí có trường hợp cổ vật quốc gia bị phục chế bằng nước rửa chén. “Gabriel tin rằng việc phục chế tranh cũng hơi giống việc ái ân. Sẽ tốt hơn nếu thực hiện chậm rãi và siêng năng chú ý đến chi tiết, với những khoảng thời gian nghỉ ngơi và tịnh dưỡng. Nhưng chỉ trong nháy mắt, nếu nghệ nhân và đối tượng của họ quen biết nhau hoàn toàn thì việc phục chế có thể tiến hành ở một tốc độ đáng kể, với cùng một hiệu quả”. >> Như thế này thì không chỉ phục chế tranh hoặc ái ân mà nghề nghiệp nào cũng vậy, luyện tập thường xuyên và thực hiện với sự tập trung thì sẽ đạt kết quả tốt. Trong cuốn này, Chiara – vợ của Gabriel – không phải nữ chính, thay vào đó là một quý cô Ả Rập bằng tuổi tôi, cũng là nhân vật tôi thích nhất trong truyện. Nadia al-Bakari là nữ tỷ phú thừa kế cơ nghiệp của một người cha Hồi giáo. Bản thân cô sống và học tập ở phương Tây, cô luôn lo nghĩ cho những phụ nữ Hồi giáo phải sống dưới sự kiềm kẹp khắc nghiệt tại Ả Rập. Là một phụ nữ trẻ giàu có, xinh đẹp – không thể nói là “quyền lực” vì cô vẫn bị kiềm kẹp ít nhiều bởi chính các thuộc hạ Hồi giáo của mình, Nadia sở hữu đầu óc tư duy đáng nể, khả năng hành động độc lập tài tình và sự quả quyết dũng cảm còn hơn một số đàn ông. Qua hình tượng Nadia, qua việc đọc cuốn này, tôi thật sự thấy biết ơn vì đã không sinh ra là một phụ nữ Hồi giáo. Tôi đã mượn “Chân dung một gián điệp” để đọc, vì thú thật là không kham nổi giá sách của NXB Trẻ. Giá rất cao nhưng cuốn này có khá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp, dịch thuật. Hơn năm chỗ tôi nhận thấy dường như bản dịch được đem thẳng từ Google Translate qua, nhưng Google Translate dạo này cũng khá khẩm lắm rồi chứ không củ chuối như ngày trước. Lấy thí dụ một đoạn chú thích về dấu chân carbon, trong đó ghi rằng “là lượng khí carbon dioxide mà bạn có trách nhiệm phát ra”, haizzzz, wikipedia tiếng Việt ghi còn đúng hơn thế này. Còn nhiều chỗ rất kỳ cục nhưng vì tôi không hứng bắt bẻ nên không ghi chú lại để đưa vào review. Trong truyện cũng có chỗ lúc thì viết rằng Gabriel cùng đồng đội mai phục ở