Máu Lạnh

"Vô cùng mạnh mẽ... cuốn sách hay nhất kể chuyện thật về một tội ác kiểu Mỹ... Cuốn sách làm lạnh máu và làm căng trí óc."The New York Review Of Books In cold blood - Máu lạnh được giới phê bình đánh giá là cuốn tiểu thuyết phi hư cấu xuất sắc, một tác phẩm làm nên “cuộc cách mạng văn chương” của Mỹ. Tiểu thuyết này đưa tên tuổi Truman Capote trở thành một trong những tác giả văn chương đương đại lớn nhất xứ sở cờ hoa. Năm 1959, nhà văn Mỹ Truman Capote tình cờ đọc được thông tin về vụ thảm sát bốn mạng người ở mặt sau của tờ báo New York Times. Ấn tượng mạnh với câu chuyện rùng rợn, ông quyết định đi sâu vào tìm hiểu vụ việc. Trong suốt bốn năm, với sự cộng tác chặt chẽ của nữ nhà văn Harper Lee, Truman Capote tiến hành thu thập các tư liệu, tìm hiểu tâm lý của nạn nhân và động cơ tên giết người. Cuối cùng, năm 1964, ông cho ra đời In cold blood - Máu lạnh, cuốn tiểu thuyết dựa trên câu chuyện có thật năm nào. Bằng bút lực tài tình, Truman Capote lật ngược thời gian, đưa người đọc trở về giai đoạn trước khi xảy ra vụ án mạng thảm khốc. Capote không trực tiếp lên án tội ác mà trái lại đưa ra nhiều dữ kiện, tình tiết để độc giả hiểu rõ hơn về những kẻ tử tội. Một mặt, ông thể hiện rõ ràng rằng tội ác này không thể khoan thứ. Mặt khác, ông cũng cho người đọc thấy được góc khuất của những tên sát nhân, về hoàn cảnh gia đình, lý do gì dẫn chúng đến con đường tội ác. Ông chuyển tiếp các chi tiết và sự kiện một cách linh hoạt, khiến người đọc, dù biết trước thủ phạm ngay từ đầu, vẫn dõi theo mạch truyện đến trang cuối cùng. Với In cold blood - Máu lạnh, Truman Capote không chỉ thể hiện vai trò của một nhà văn, nhà báo, mà còn trở thành một điều tra viên xuất sắc. Điểm hấp dẫn của Máu lạnh là tác giả không hề hư cấu hay thêm bớt mà tuyệt đối trung thành với sự thật. Ông chỉ viết dựa trên các bản báo cáo của cơ quan điều tra và những lần chính ông trực tiếp phỏng vấn gia đình, bạn bè của các nạn nhân, cũng như hai tên tội phạm. In cold blood - Máu lạnh đã được chuyển thể thành phim điện ảnh cùng tên vào năm 1967. Riêng câu chuyện về hành trình viết tiểu thuyết của Capote đã được Hollywood dựng thành hai bộ phim, trong đó có Capote, bộ phim giành được giải Oscar năm 2005. tên thật Truman Streckfus Persons. Ông sinh tại New Orleans ngày 30/09/1924. Thời thơ ấu của ông không êm thắm, cha mẹ ly dị, cha ngồi tù, phải sống xa mẹ một thời gian dài và chuyển nơi ở nhiều lần. Ông phát hiện ra thiên tư của mình vào năm 11 tuổi và sớm thành danh vào đầu tuổi đôi mươi với nhiều truyện ngắn đăng trên tạp chí Harper's Bazaar, trong đó có truyện Miriam (1945) được giới phê bình đánh giá cao. Sau truyện ngắn này, nhà văn trẻ tuổi được ký hợp đồng với nhà xuất bản lừng danh Random House để cho ra tiểu thuyết đầu tay Other Voices, Other Rooms (1948). In Cold Blood (Máu lạnh, 1966) là tiểu thuyết lừng danh nhất của ông, được viết trong suốt bốn năm với sự cộng tác chặt chẽ của Harper Lee, tác giả của tác phẩm Giết con chim nhại. Kiệt tác này tường thuật một sự kiện có thật: vụ ám sát tàn bạo cả bốn người trong một gia đình trại chủ ở Kansas ngay tại nhà họ. Nhà văn, trong khi bám sát các sự kiện và con người có thật, tuyệt đối tôn trọng sự thực, không hư cấu, vẫn dành trọn tâm huyết và trí lực mình để dấn sâu đến tận cùng vào trái tim khối óc các nhân vật liên quan, đặc biệt là hai kẻ tội phạm Richard Eugene Hickock và Perry Edward Smith, đồng thời hết sức dụng công khắc họa khung cảnh, sự việc, diễn biến tâm trạng và hành động với rất nhiều chi tiết, một cách sinh động, bằng thứ ngôn ngữ chính xác, hàm súc, nghiêm khắc, sắc gọn, đầy cảm xúc, đẹp như khối pha lê đẽo thô. Bằng cách "xử lý một sự kiện có thật bằng những kỹ thuật của văn chương hư cấu", nhà văn muốn tạo ra một thể dung hợp mới, một thứ nằm giữa "chuyện thật trăm phần trăm"và tác phẩm nghệ thuật. Tác phẩm tiêu biểu và xuất sắc khó lòng vượt qua của cái gọi là "báo chí kiểu mới"(new journalism), Máu lạnh là thành tựu lớn nhất, đỉnh cao sự nghiệp của Capote mặc dù không phải tác phẩm cuối cùng của ông. Tác phẩm khác đáng chú ý của ông gồm có truyện vừa Breakfast at Tiffany's (1958) và tập truyện ngắn A Tree of Night (1949). Capote hai lần đoạt giải O. Henry Memorial Short Story Prize và là thành viên của Viện Văn chương Nghệ thuật Quốc gia Hoa Kỳ (National Institute of Arts and Letters). Ông mất ngày 25/08/1984 sau nhiều năm nghiện rượu và ma túy, ít hôm trước sinh nhật lần thứ sáu mươi. *** “Máu lạnh” là 1 cuốn tiểu thuyết phi hư cấu, hay nói cho đúng, là 1 thiên phóng sự điều tra được viết dưới dạng tiểu thuyết, kể về vụ thảm sát 4 người trong gia đình Clutter ở vùng Holcomb, Kansas năm 1959. Khi Capote nghe tin về vụ án mạng, ông đã cùng bà bạn thời thơ ấu – Harper Lee – đi tới tận nơi, phỏng vấn những người thân, bạn bè của các nạn nhân. Vài tuần sau, thủ phạm Richard “Dick” Hickock và Perry Smith bị bắt, bị xét xử và bị kết án tử hình. Trong thời gian Hickock và Smith chờ thi hành án, Capote đã phỏng vấn và thậm chí đã kết bạn với họ trong tù. Tất cả những gì ông ghi chép được trong suốt hơn 6 năm ròng kể từ ngày vụ án mạng xảy ra đã được sắp xếp khéo léo thành cuốn tiểu thuyết-phóng sự “Máu lạnh”. “Máu lạnh” không phải là truyện trinh thám, nó không khiến độc giả vừa đọc vừa tự hỏi “thủ phạm là ai?” hay “họ có bị bắt không?” bởi vì câu trả lời đã quá rõ ràng ngay từ đầu (Hickock và Smith đã bị xử treo cổ khoảng 1 năm trước khi “Máu lạnh” được xuất bản). Nhưng dù thế, “Máu lạnh” vẫn hồi hộp, vẫn khiến độc giả phải rợn người trước những dòng miêu tả đẫm máu được viết bằng giọng văn lạnh lùng và tỉnh táo, hùng hồn và chi tiết, chính xác và gọn gàng như con dao mổ khi tường thuật xen kẽ về suy nghĩ, về cuộc đời của nạn nhân, của hung thủ và của những cư dân sống tại Holcomb – trước, trong và sau khi vụ thảm sát xảy ra. Tâm lý của Hickock và Smith, cũng như mối quan hệ giữa họ, cũng được khắc họa rõ nét: không căm phẫn cũng không thương hại, Capote không phải là công tố viên hay luật sư, ông chỉ đơn giản là kể lại các sự kiện với thái độ trung dung nhất. “Máu lạnh” đào sâu đến cốt lõi tận cùng của tội ác, mở ra những cánh cửa bí ẩn nhất của nỗi khổ đau và cơn cuồng nộ, khiến cho vụ án mạng đẫm máu từ hơn nửa thế kỷ trước tại Kansas hiện vẫn bán chạy trên toàn thế giới. Sadie Mẫn Nhi Trước “Máu lạnh”, Truman Capote đã nổi tiếng với cuốn tiểu thuyết ngắn “Bữa sáng tại Tiffany’s” (“Breakfast at Tiffany’s”, được dựng thành bộ phim kinh điển với đại minh tinh Hollywod Audrey Hepburn vào vai chính). Nếu so sánh nội dung của hai cuốn sách ấy với nhau, khó có thể tin được rằng tác giả của một cuốn sách lãng mạn, vui nhộn như “Bữa sáng tại Tiffany’s” lại có thể viết nên được một “Máu lạnh” hấp dẫn, rùng rợn và gây ám ảnh đến như thế. Máu lạnh Đây là một quyển sách thuộc thể loại non-fiction (phi giả tưởng), tức là tác giả Truman Capote đang viết về những chuyện có thật, kể lại những sự kiện có thật, ấy vậy mà “Máu lạnh” vẫn có đầy đủ những tố chất và cái tính hấp dẫn đầy chất thời sự để trở thành một cuốn tiểu thuyết trinh thám, điều tra án mạng điển hình. Có lẽ vì thế mà chính tác giả đã tự gọi “Máu lạnh” là “non-fiction novel” – tiểu thuyết phi giả tưởng. Mở đầu cuốn sách, chúng ta như đang xem một thước phim quay chậm, những lát cắt trong cuộc sống bình thường của một gia đình vùng thôn quê mẫu mực, biểu tượng của khu dân cư Holcomb. Để rồi với sự xuất hiện của hai kẻ giết người với danh tính được tiết lộ và miêu tả kỹ lưỡng ngay từ đầu, một nỗi bất an vô hình, một bóng mây đen đúa xám xịt màu chết chóc đơn giản đã